Αφιερωματα

Πλατεία Ελευθερίας: 'Ενα ταξίδι στο χρόνο (Φωτορεπορτάζ)

Πλατεία Ελευθερίας.jpg

 

Πόσο μπορεί να αλλάξει ένας χώρος μέσα στο ρου της ιστορίας μέχρι τελικά να βρει (ή και να χάσει ενίοτε)  την ταυτότητα και την τελική του μορφή; Ή μήπως τελικά η μοίρα του είναι η συνεχής μετάλλαξη; Ακολουθώντας τα χνάρια της ιστορίας επιχειρήσαμε ένα φωτογραφικό ταξίδι στις "όψεις" που πήρε η Πλατεία Ελευθερίας του Ηρακλείου, για να φτάσει στη σημερινή της μορφή.

 

Παρέλαση Τούρκων προς τιμήν του Σουλτάνου επί Τουρκοκρατίας-  1897
Παρέλαση Τούρκων προς τιμήν του Σουλτάνου επί Τουρκοκρατίας- 1897
Ν. Αλικιώτης - 1900, συλλογή Θεοφανή Κοκκινάκη
Ν. Αλικιώτης - 1900, συλλογή Θεοφανή Κοκκινάκη

Απόσπασμα από το βιβλίου του Νίκου Καζαντζάκη  "Ο Καπετάν Μιχάλης", που αναφέρεται στο όμορφο Ηράκλειο του τότε: 

«Κι όλο ξεπρόβαινε λαός από τα γειτονικά σοκάκια, καταστολίζουνταν οι Τρεις Καμάρες με τις καινούργιες φορεσιές, ο ήλιος είχε γλιστρήσει πίσω από το Στρούμπουλα κι άφηκε πίσω του δροσάτο, μενεξεδένιο φως, και τα πρόσωπα των ανθρώπων γλύκαναν. Ποιόν Καστρινό ήθελες και δεν έβρισκες το δειλινό ετούτο, γιορτοντυμένο, στις Τρεις Καμάρες; Ποιάν Καστρινή, λίγο φανήσιμη, που να μην κάθεται στου Λεωνίδα του Μπαρμπαλάρου και να μασουλίζει πασατέμπο, και να κάνει αέρα με το ρεπίδι της, και να κουτσομπολεύει τον κόσμο;» 

Η πύλη του Αγίου Γεωργίου που άλλοτε στόλιζε την πλατεία
Η πύλη του Αγίου Γεωργίου που άλλοτε στόλιζε την πλατεία
Η πύλη του Αγίου Γεωργίου
Η πύλη του Αγίου Γεωργίου
Το κτίριο που στεγάζεται σήμερα η Περιφέρεια Κρήτης
Το κτίριο που στεγάζεται σήμερα η Περιφέρεια Κρήτης

Απόσπαμα από το βιβλίο της Μαρίκας Βελ. Φρέρη, "Το κάστρο μας" που περιγράφει νοσταλγικά τις παιδικές βόλτες στο Ηράκλειο του 20ου αιώνα: 

«Μας έπαιρναν όλους και, αφού κάναμε έναν ωραίο περίπατο στις Τρεις Καμάρες και ακούαμε τη Φιλαρμονική του Δήμου που έπαιζε στη μικρή μας Πλατεία με μαέστρο τον Ιταλό Μπινεφέρνο, μας πήγαιναν να καθήσουμε στο μεγάλο ζαχαροπλαστείο «Το Πανελλήνιον»… Κόσμος πολύς, βοή, καπνοί, και φωνές γκαρσονιών…»

Ν. Αλικιώτης - 1900, συλλογή Θεοφανή Κοκκινάκη
Ν. Αλικιώτης - 1900, συλλογή Θεοφανή Κοκκινάκη
Η πλατεία Ελευθερίας
Η πλατεία Ελευθερίας
Η πλατεία Ελεθευρίας
Η πλατεία Ελεθευρίας
Η πλατεία Ελευθερίας
Η πλατεία Ελευθερίας

Προσωπική μαρτυρία του κου Γιάννη Μιχελιδάκη, για την Αστόρια:

«Η Αστόρια ήταν ύψωμα, ένα βουναλάκι. Χώμα ήτανε και είχε κάτι σκαλοπατάκια και ανεβαίναμε και είχε κάποια καφενεδάκια και γύρω - γύρω, στα στενά, ήταν οι ναργιλέδες και πηγαίναμε και πίναμε τους ναργιλέδες. Από εκεί ξεκίνησαν και οι πρώτες ρακές, τα ρακάδικα που λέγανε. Μετά από εκεί και πέρα σιγά - σιγά τα γκρεμίσανε, τα χαλάσανε και ύστερα κάνανε το ξενοδοχείο, το Αστόρια. Ύστερα όλα τα υπόλοιπα από κει και κάτω ήταν ερείπια. Το Ηράκλειο ένα κομματάκι ήτανε..» 

Πλατεία Τριών Καμάρων
Πλατεία Τριών Καμάρων

 

Πλησιάζοντας στο σήμερα... Η πλατεία τις δεκαετίες '60, '70 και '80 αντίστοιχα

Πλατεία Ελευθερίας
Πλατεία Ελευθερίας

Προσωπική μαρτυρία της κας Ρεγκινάκη Λενιώς, για τις βόλτες των νέων της εποχής εκείνης:

"Οι νέοι της εποχής διασκέδαζαν πηγαίνοντας στο σινεμά ή κάνοντας βόλτες μέχρι την Πλατεία Ελευθερίας, το καλοκαίρι μέχρι πιο πάνω, εκεί που είναι τώρα το νεκροταφείο! Μετά θυμάμαι ότι γυρίζαμε ή καθόμαστε στο Ντορέ απέξω, που είχε διάφορα ζαχαροπλαστεία."

Πλατεία Ελευθερίας - 1975
Πλατεία Ελευθερίας - 1975
Πλατεία Ελευθερίας
Πλατεία Ελευθερίας

Προσωπική μαρτυρία της κας Χελιδόνη Ζωζώς, για την πλατεία Ελευθερίας της μεταπολεμικής περιόδου:

"Η πλατεία Ελευθερίας στο μεταπολεμικό Ηράκλειο είχε μια εντελώς διαφορετική εικόνα σε σχέση με τη σημερινή και αποτελούσε σημείο συνάντησης της νεολαίας της εποχής (νυφοπάζαρο). Βεβαίως τα περισσότερα ειδύλλια εκείνης της περιόδου ήταν πλατωνικά, αφού οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν με τον τρόπο που εξελίσσονται σήμερα. Τα κορίτσια ντυμένα πάντα ευπρεπώς, έκαναν βόλτες και τα αγόρια παρακολουθούσαν από απόσταση. Κάποιες φορές, τολμούσαν να τους απευθύνουν το λόγο για να τους εκφράσουν το θαυμασμό τους, γνωρίζοντας καλά ότι οι κανόνες της εποχής δεν τους άφηναν και πολλά περιθώρια να εισπράξουν απάντηση." 

Πλατεία Ελευθερίας
Πλατεία Ελευθερίας

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ηράκλειο: Ένα φωτογραφικό ταξίδι στο παρελθόν!

ESPA BANNER